LÁ CHẮN PHÁP LÝ MỚI BẢO VỆ QUYỀN LỢI BHXH, BHYT CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG

Trong nỗ lực siết chặt kỷ luật và đảm bảo tính thượng tôn pháp luật trong lĩnh vực an sinh xã hội, Bộ Công an đã ban hành Công văn số 5659/BCA-CSKT hướng dẫn chi tiết về việc khởi tố các tội danh liên quan đến bảo hiểm (“Công văn”). Đây là nội dung quan trọng, cụ thể hóa quy trình phối hợp giữa cơ quan Bảo hiểm xã hội (thuộc Bộ Tài chính) và Cơ quan Cảnh sát điều tra nhằm xử lý nghiêm các hành vi gian lận và trốn đóng bảo hiểm cho người lao động theo quy định của Bộ luật Hình sự. Việc ban hành hướng dẫn này không chỉ là lời cảnh báo đối với các đơn vị vi phạm mà còn khẳng định cam kết của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi cốt lõi của người dân.

Điểm mới đáng chú ý nhất trong hướng dẫn của Bộ Công an chính là việc cụ thể hóa các tiêu chí để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội “Tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động” theo Điều 216 Bộ luật Hình sự 2015. Một đơn vị sử dụng lao động sẽ bị cơ quan Bảo hiểm xã hội kiến nghị khởi tố khi hành vi trốn đóng kéo dài từ 06 tháng trở lên, đồng thời thỏa mãn một trong hai dấu hiệu: số tiền trốn đóng từ 50 triệu đồng trở lên hoặc trốn đóng cho từ 10 người lao động trở lên. Đặc biệt, hồ sơ kiến nghị phải kèm theo quyết định xử phạt vi phạm hành chính trước đó về cùng hành vi này cho thấy sự kiên quyết trong việc xử lý những đơn vị cố tình chây trì, không tuân thủ pháp luật bảo hiểm.

Bên cạnh việc siết chặt số tiền đã bị trốn đóng, Công văn còn hướng dẫn chi tiết cách nhận diện các hành vi gian lận nhằm chiếm đoạt tiền bảo hiểm theo Điều 214 “Tội gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp” và 215 “Tội gian lận bảo hiểm y tế” Bộ luật Hình sự 2015. Các hành vi vi phạm thường gặp bao gồm việc lập giả hồ sơ, làm sai lệch nội dung tài liệu như: giấy ra viện, giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH hoặc thậm chí là làm giả bệnh án, đơn thuốc và thẻ BHYT của người khác để thanh toán khống. Theo quy định, chỉ cần số tiền chiếm đoạt từ 10 triệu đồng trở lên hoặc gây thiệt hại từ 20 triệu đồng trở lên, cơ quan chức năng sẽ tiến hành lập hồ sơ kiến nghị khởi tố vụ án. Điều này đòi hỏi cả cá nhân và tổ chức phải trung thực trong việc lập và quyết toán các chế độ bảo hiểm.

Để đảm bảo việc xử lý vi phạm diễn ra nhanh chóng và chính xác, Công văn hướng dẫn một quy trình phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa cơ quan Bảo hiểm xã hội, Công an và Viện kiểm sát. Hồ sơ kiến nghị khởi tố sẽ do trực tiếp Giám đốc cơ quan Bảo hiểm xã hội ký và chuyển giao cho cơ quan Cảnh sát điều tra cùng cấp. Các tài liệu chứng minh vi phạm phải được chuẩn hóa dưới dạng bản sao có đóng dấu treo, giáp lai hoặc dữ liệu điện tử đã chuyển đổi đúng quy định để đảm bảo tính pháp lý cao nhất. Sự phối hợp này đảm bảo rằng mọi hành vi xâm phạm quyền lợi của người lao động đều được phát hiện và xử lý kịp thời.

Hướng dẫn mới này tạo ra một hành lang pháp lý vững chắc, giúp người lao động yên tâm hơn khi tham gia thị trường lao động, đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp thực hiện tốt trách nhiệm xã hội và thượng tôn pháp luật. Với các tiêu chí rõ ràng và quy trình phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa cơ quan Bảo hiểm xã hội, Công an và Viện kiểm sát, các quy định đã trở nên minh bạch và hiệu quả hơn. Điều này không chỉ mang lại sự an tâm cho người lao động về các quyền lợi như hưu trí, thai sản hay khám chữa bệnh mà còn là lời nhắc nhở đối với các doanh nghiệp về việc tuân thủ nghiêm túc trách nhiệm đóng bảo hiểm. Một môi trường lao động công bằng và minh bạch sẽ là nền tảng cho sự phát triển bền vững của toàn xã hội.